Pierogi, przyrządzane w Polsce od wieków, należą do najlepszych dań kuchni polskiej. Przepis na „potrawę z pierożkami” można znaleźć w najstarszej polskiej książce kucharskiej „Compendium ferculorum”, ale pierogi nadziewane cynaderkami są tam jedynie dodatkiem do mięsa i rosołu.

Łukasz Gołębiowski, opisując w 1830 roku kuchnię polską, wymienił pierogi zarówno wśród „potraw ludu”, jak i „średnich i wyższych osób”. „Lud” przyrządzał „pirogi to gotowane, to w piecu pieczone ruskie: z serem, kapustą, cebulą, czernicami albo makiem”. Na stołach „średnich i wyższych osób” wśród innych legumin pojawiały się: „pirogi z serem zawijane, z mięsa gotowanego i posiekanego, albo z surowego z łojem dopiero uwarzonego, jak litewskie kołduny, pirogi z kapustą, wiśniami, czereśniami, czernicami, włoskie ze szpinakiem, czyli rawioły, z powidłami, leniwe, w których mąka z serem przetarta, pieczone ruskie, osmażone jak małdrzyki”. Te same rodzaje pierogów co przed trzystu laty podawane są w Polsce także dzisiaj i tak samo jak dawniej lubiane, mimo zmieniających się ciągle obyczajów i mód w sztuce kulinarnej.

Po wyrobieniu należy je podzielić na części, trzymać przykryte ściereczką, aby nie wysychało, i kolejno rozwałkowywać w miarę formowania kolejnych partii pierogów. Przy wałkowaniu ciasta nie należy zanadto podsypywać stolnicy mąką, gdyż ciasto stwardnieje, a pierogi są dobre tylko wtedy, gdy ciasto jest miękkie, cienkie i elastyczne.

Po włożeniu farszu należy zwrócić uwagę na dokładne zlepienie brzegów ciasta. Z niedokładnie zlepionych pierogów wypłynie w czasie gotowania farsz, niwecząc cały wysiłek. Niektórzy ułatwiają sobie zlepianie, nakładając mało farszu, ale takie pierogi nie są cenione przez znawców. Mistrzowsko przyrządzane pierogi powinny być nabrzmiałe od farszu, a mimo to nie rozklejać się w czasie gotowania.

Pierogi należy gotować w dużej ilości wody, wrzucając je partiami na wrzątek i po zamieszaniu odcedzać po 2–3 minutach od chwili, gdy wypłyną na powierzchnię wody. Ugotowane pierogi podaje się od razu lub schładza po posmarowaniu sklarowanym masłem lub olejem, żeby się nie rozlepiały, a następnie odgrzewa, smażąc je na złoty kolor z obu stron.

Mąkę przesiać na stolnicę, dodać szczyptę soli, jajko i mocno wyrabiać ciasto, wlewając powoli wodę.

Gdy ciasto stanie się lśniące i elastyczne, podzielić je na 3–4 części i przykryć ściereczką, aby nie wysychało.

Na lekko posypanej mąką stolnicy rozwałkować pierwszy kawałek ciasta na grubość 2 mm. Szklanką lub foremką wykroić krążki o średnicy 6–7 cm. Na każdy krążek nakładać farsz, składać ciasto na pół i zlepiać brzegi pierogów.

Tak samo postępować z kolejnymi porcjami ciasta. Ciasto pozostałe po wykrojeniu krążków należy ponownie zagnieść, rozwałkować i użyć do przygotowania pierogów.

Ser przetrzeć przez sito. Dodać żółtka, doprawić solą oraz pieprzem i utrzeć na gładką masę.

Na krążki wycięte z rozwałkowanego ciasta nakładać farsz i zlepiać brzegi pierogów. Gotować przykryte, we wrzącej, osolonej wodzie. Gdy wypłyną, odkryć i gotować 2–3 minuty. Wyjąć łyżką cedzakową. Podawać polane stopionym masłem. Osobno podać gęstą śmietanę.

Tłuszcz lub słoninę opłukać, posiekać i stopić na patelni. Skwarki odłożyć, a na wytopionym tłuszczu przesmażyć obraną, opłukaną i posiekaną cebulę.

Zemleć w maszynce mięso i cebulę. Dodać tartą bułkę, sos z pieczenia, doprawić farsz solą oraz pieprzem i wymieszać.

Na krążki wycięte z rozwałkowanego ciasta nakładać po 1 łyżeczce farszu. Krążki składać na pół i zlepiać brzegi pierogów.

Gotować przykryte, we wrzącej, osolonej wodzie. Gdy wypłyną, odkryć i gotować 2–3 minuty. Wyjąć łyżką cedzakową. Podawać okraszone skwarkami lub polane masłem.

– Farsz można przygotować z innego mięsa: wołowiny, wieprzowiny, baraniny oraz piersi z kury lub kaczki.
– Pierogi z mięsem można podawać z sosem grzybowym.

Przygotować farsz: ziemniaki umyć, obrać, ugotować w osolonej wodzie, odcedzić i odparować. Rozłożyć na półmisku i odstawić, aby przeschły. Cebulę obrać, opłukać, posiekać i zeszklić na maśle. Twaróg i ziemniaki ugnieść widelcem i wymieszać z cebulą. Doprawić farsz solą i pieprzem.

Na krążki wycięte z rozwałkowanego ciasta  nakładać duże porcje farszu. Zlepiać pierogi uważając, by farsz nie dostał się między brzegi ciasta, gdyż pierogi rozklejają się wtedy podczas gotowania.

Pierogi wkładać partiami na wrzącą, osoloną wodę. Zamieszać, przykryć. Kiedy wypłyną na wierzch, odkryć i gotować 2–3 minuty. Wyjąć łyżką cedzakową. Polać masłem lub tłuszczem ze skwarkami. Podawać ze śmietaną.

Pierogi można też podawać po odsmażeniu.

Prawidłowo przyrządzone pierogi powinny być wypełnione dużą ilością farszu, a jednocześnie nie mogą się rozklejać w czasie gotowania.

Grzyby oczyścić, umyć, pokroić na plasterki, dusić z 1 łyżką masła, aż sos zgęstnieje. Cebule obrać, opłukać, posiekać i przesmażyć na 1 łyżce masła. Grzyby i cebulę zemleć, wymieszać z tartą bułką. Doprawić solą i pieprzem.

Na krążki wycięte z rozwałkowanego ciasta nakładać farsz i zlepiać brzegi pierogów. Gotować przykryte, we wrzącej, osolonej wodzie. Gdy wypłyną, odkryć i gotować 2–3 minuty. Wyjąć łyżką cedzakową. Podawać polane stopionym masłem.