Psychologowie dokonują różnorakich podziałów depresji w zależności od przyjętych kryteriów. Jeden z uznanych podziałów wyróżnia :
- depresję endogenną – nie ma konkretnego zewnętrznego wytłumaczenia czy powodu jej występowanie uwarunkowane jest genetycznie,
- depresję egzogenną czyli reaktywną – jest poprzedzona konkretnym trudnym wydarzeniem życiowym lub sytuacją życiową, np. śmierć bliskiej osoby, rozwód, przemoc w rodzinie, utrata lub kłopoty w pracy itp.
- depresję występującą z innymi chorobami – spowodowana przebiegiem ciężkiej choroby somatycznej, związanej ze zmianą ciała, zmianą aktywności życiowej. Może być również połączona z przyjmowanymi lekami.
Depresja podobnie jak wiele innych zaburzeń psychicznych ma wiele różnorodnych przyczyn. Wymienia się wśród nich:
- biologiczne: czynniki genetyczne, choroby fizyczne np. nowotwory, epilepsja, przyjmowane lekarstwa;
- psychologiczne: stres, trudne przeżycia, wypadki, niska samoocena;
- społeczne: długotrwałe bezrobocie, strata pracy, kłopoty finansowe, życie w samotności, problemy w szkole, utrata majątku, szybki tryb życia.
W holistycznym modelu przyczyn wszystkie powyższe uwarunkowania wzajemnie się przenikają, nakładają, wynikają z siebie. Ich splot prowadzi do zakłócenia równowagi zjawisk zachodzących w mózgu między neuroprzekaźnikami. Odgrywają one niebagatelną rolę w przekazywaniu impulsów pomiędzy komórkami nerwowymi. Wydzielenie właściwego neuroprzekaźnika we właściwej chwili do właściwego miejsca warunkuje prawidłowe funkcjonowanie mózgu – naszego „centrum dowodzenia”, a co za tym idzie całego ciała. Jeśli w strukturach mózgu odpowiedzialnych za nastrój wystąpi zaburzenie wydzielania odpowiednich neuroprzekaźników : serotoniny i noradrenaliny, dochodzi do zaburzeń nastroju.
Depresja jest chorobą. Lecz depresję
Z wieloletnich doświadczeń w leczeniu depresji wynika, że właściwa terapia może pomóc aż 90 procent pacjentów z depresją. Dostępnych jest wiele sposobów leczenia depresji. Do najczęstszych należy farmakoterapia i psychoterapia, a najlepsze efekty uzyskiwane są dzięki połączeniu obu form leczenia. Nowoczesne leki przeciwdepresyjne już po 2 tygodniach stosowania zmniejsza objawy depresji, poprawia nastrój, jakość życia pacjenta, funkcjonowanie w domu i w pracy. W Polsce jest zarejestrowanych ok. 20 leków przeciwdepresyjnych, co daje terapeucie duże możliwości doboru najlepszego leku dla danego pacjenta. Najnowsze leki przeciwdepresyjne regulują szybkość tworzenia i działania wspomnianych neuroprzekaźników przywracając harmonię procesom zachodzącym w mózgu. Oprócz leków pacjent powinien skorzystać z terapii – trwającej odpowiednio długo i – koniecznie – prowadzonej przez wykwalifikowanego terapeutę. Jak w przypadku wszelkich chorób duszy elementem leczenia jest mądre wsparcie ze strony bliskich, jak najlepsze zrozumienie przez nich choroby . Do innych, mniej powszechnych metod terapii należą elektrowstrząsy (pamiętacie „Lot nad kukułczym gniazdem”? ) – stosowane wyłącznie w szpitalach w bardzo ciężkich przypadkach depresji oraz fototerapia – leczenie światłem. Istnieje też stosunkowo mało popularna metoda polegająca na całkowitym wyeliminowaniu snu nocnego – jest to metoda dość skuteczna, przynosi ulgę i poprawę u ok. 60 % pacjentów.